Bir Joomla sitesini yönetirken veri kaybı, siber saldırılar, hata yapan güncellemeler veya sunucu problemleri gibi riskler her zaman vardır. Bu nedenle düzenli ve doğru yapılandırılmış bir yedekleme stratejisi, bir site yöneticisinin sahip olması gereken en önemli güvenlik kalkanıdır. Doğru hazırlanan bir yedekleme planı sayesinde sitenizi saniyeler içinde eski hâline getirebilir, iş kaybı ve prestij kaybını minimuma indirebilirsiniz.
Bu rehberde, Joomla siteleri için en güvenli, en pratik ve profesyoneller tarafından en çok kullanılan yedekleme stratejilerini adım adım ele alacağız. Yedeklerinizin nasıl alınması gerektiğini, saklama politikalarını, hangi araçları kullanabileceğinizi ve en sık yapılan hatalardan nasıl kaçınacağınızı öğreneceksiniz.
1. Neden Profesyonel Bir Yedekleme Stratejisine İhtiyacınız Var?
Bir sitenin bozulması için bazen tek bir eklenti güncellemesi bile yeterlidir. Bu yüzden planlı yedekleme şu risklere karşı koruma sağlar:
- Sunucu arızaları
- Yanlış yapılandırma veya kod hataları
- Eklenti ve tema uyumsuzlukları
- Siber saldırılar
- Veritabanı bozulmaları
Düzenli yedekleme = İş sürekliliği + Veri güvenliği + Hızlı onarım
2. Yedekleme Türlerini Anlamak
Joomla siteleri için üç temel yedekleme tipi bulunur:
Tam Yedek
Tüm dosyalar + veritabanını içerir.
Geri yükleme için en güvenli yöntemdir.
Artımlı Yedek (Incremental)
Sadece son yedekten sonra değişen dosyalar kaydedilir.
Daha hızlıdır ve daha az yer kaplar.
Veritabanı Yedeği
Sadece içerik, kullanıcılar, ayarlar ve yapılandırmalar yedeklenir.
Küçük ve hızlı geri yükleme sağlar.
3. Hangi Yedekleme Araçlarını Kullanabilirsiniz?
Joomla dünyasında en yaygın kullanılan ve en güvenilir araçlar:
Akeeba Backup (Önerilir)
- Tam site yedeği alır
- Otomatik zamanlama
- Uzak sunucuya aktarım
- Geri yükleme kolaylığı
cPanel veya Plesk Manuel Yedekleme
- Dosyalar için File Manager / FTP
- Veritabanı için phpMyAdmin
Otomasyon içermez ama güvenilirdir.
SSH ile Profesyonel Yedekleme
Komut satırı üzerinden hızlı ve tam kontrol sağlar.
4. Yedekleri Saklama Politikası
En kritik aşamalardan biridir. Uzmanlar şu sistemi önerir:
3-2-1 Yedekleme Kuralı
- 3 kopya yedek olsun
- 2 farklı ortamda saklansın
- 1 tanesi farklı konumda (bulut / harici disk / farklı sunucu) olsun
Örnek saklama planı:
- 1 adet sunucu içinde (kısa süreli)
- 1 adet Google Drive veya Dropbox
- 1 adet başka bir hosting / VPS
5. Yedekleme Sıklığı Nasıl Olmalı?
Site türüne göre önerilen sıklık aşağıdaki gibidir:
- Blog / Kurumsal Site , Haftada 1 tam yedek
- E-Ticaret , Günlük tam yedek + saatlik veritabanı yedeği
- Haber Sitesi , Günlük tam yedek
- Portföy / Sabit Site , Ayda 1 tam yedek
6. Otomatik Yedekleme Kurulumu
Akeeba Backup veya hosting paneli üzerinden:
- Zamanlanmış görev (cronjob) oluşturabilirsiniz
- Yedeklerin otomatik buluta gönderilmesini sağlayabilirsiniz
Böylece unutma riski tamamen ortadan kalkar.
7. Yedeklerin Doğruluğunu Test Etmek
Bir yedeğin işe yarayıp yaramadığı, geri yüklenene kadar belli olmaz. Bu nedenle:
- Ayda bir test sitesinde geri yükleme yapın
- Yedek dosyalarının bozuk olup olmadığını kontrol edin
Bu adım genellikle atlanır ama hayati önem taşır.
8. Sık Yapılan Hatalar ve Kaçınma Yolları
- Yedekleri sadece aynı sunucuda tutmak
- Yedekleri test etmeden güvenme
- Cronjob kurmamak ve manuel yedek almayı unutmak
- Veritabanı ayrı yedeklenmeden site dosyalarını toplamak
Doğru strateji ile tüm bu riskler ortadan kalkar.
Sonuç: Yedekleme Almak Değil, Yedekleme Stratejisi Sahibi Olmak Önemlidir
Joomla sitelerinde yedekleme, yalnızca “olur da bir gün lazım olur” diye yapılan bir işlem değil; sitenin sürekliliğini, güvenliğini ve profesyonelliğini doğrudan etkileyen kritik bir zorunluluktur. Doğru yapılandırılmış bir yedekleme stratejisi sayesinde teknik sorunlar, yanlış güncellemeler veya siber saldırılar karşısında paniğe kapılmadan hızlıca aksiyon alabilirsiniz.
Bu yazıda ele aldığımız tam yedekleme, otomatik yedek alma, 3-2-1 kuralı ve düzenli geri yükleme testleri; Joomla sitenizi olası tüm risklere karşı güçlü şekilde korur. Unutulmamalıdır ki hiç yedek almamak kadar, yanlış yedek almak da tehlikelidir.
Eğer sitenizin uzun vadede güvenli, sürdürülebilir ve sorunsuz çalışmasını istiyorsanız, bugünden itibaren profesyonel bir yedekleme planı oluşturmalı ve bunu düzenli olarak kontrol etmelisiniz. Sağlam bir yedekleme stratejisi, Joomla sitenizin görünmeyen ama en güçlü sigortasıdır.